Γράφει για το PAPER KITTENS η Στεφανία Τουφεξή, Κοινωνική Λειτουργός Msc
Πολλοί γονείς έρχονται με την ίδια ανησυχία:
“Γιατί το παιδί μου δεν διαβάζει βιβλία με κεφάλαια;”
“Πότε πρέπει να βγάλω τα βιβλία του νηπιαγωγείου από τη βιβλιοθήκη;”
“Μεγάλωσε πια, πότε θα διαβάσει βιβλία χωρίς εικόνες;”
H απάντηση δεν σχετίζεται τόσο με την ηλικία του παιδιού, όσο με τον ρυθμό και την εμπειρία του στην ανάγνωση.
Στην παιδική ανάγνωση, δεν χρειάζεται να ανησυχούμε αν το παιδί δεν «τα καταφέρνει» όπως υποδεικνύει η ηλικιακή ένδειξη στο οπισθόφυλλο. Η ηλικία που αναγράφεται δεν είναι κανόνας, είναι απλώς ένας οδηγός.
Όταν ένα παιδί γιορτάζει τα έβδομα γενέθλιά του, δεν σημαίνει ότι πρέπει αυτόματα να περάσει σε βιβλία με την ένδειξη 7+. Το σημαντικό είναι να νιώθει ότι κατακτά το επίπεδο στο οποίο βρίσκεται, χωρίς πίεση.
Η αναγνωστική αυτοπεποίθηση χτίζεται μέσα από εμπειρίες επιτυχίας, όχι σύγκρισης. Ένα παιδί που δυσκολεύεται μπορεί να επιλέγει βιβλία για μικρότερες ηλικίες, και αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό. Στόχος είναι η ανάγνωση να του προσφέρει χαρά και αίσθηση ότι τα καταφέρνει.
Μερικά παιδιά, ακόμη και στα οκτώ ή στα εννέα, προτιμούν βιβλία με εικόνες, λίγο κείμενο και χωρίς κεφάλαια. Θέλουν να «ξεφυλλίζουν» περισσότερο παρά να βυθίζονται σε μεγαλύτερες ιστορίες. Και αυτό δεν είναι ούτε λάθος ούτε ανησυχητικό.
Για κάποια παιδιά, τα εικονογραφημένα βιβλία λειτουργούν ως χώρος ξεκούρασης. Δεν απαιτούν παρατεταμένη συγκέντρωση, δεν δημιουργούν πίεση να θυμηθούν την πλοκή και επιτρέπουν μια πιο άμεση και ευχάριστη εμπειρία ανάγνωσης. Τα παιδιά μπορεί να επιλέγουν συνειδητά κάτι πιο «ελαφρύ». Όπως κι εμείς οι ενήλικες, που δεν έχουμε πάντα την ίδια διάθεση ή αντοχή για απαιτητικά αναγνώσματα.
Αξίζει επίσης να θυμόμαστε ότι τα εικονογραφημένα βιβλία δεν είναι «κατώτερα». Η εικονογράφηση καλλιεργεί την παρατήρηση, τη φαντασία και τη σύνδεση εικόνας–ιστορίας, ακόμη και σε μεγαλύτερες ηλικίες. Για κάποια παιδιά, αυτός είναι ο δρόμος μέσα από τον οποίο θα αγαπήσουν το βιβλίο.
Αν ένα παιδί 9 ετών επιλέγει βιβλία με εικόνες και λίγο κείμενο και τα διαβάζει με χαρά, τότε αυτά είναι τα κατάλληλα βιβλία για εκείνο, ακόμη κι αν στο εξώφυλλο αναγράφονται μικρότερες ηλικίες.
Η ανάγνωση δεν είναι διαγωνισμός. Είναι σχέση. Και κάθε σχέση χρειάζεται χρόνο για να χτιστεί.
Τι μπορούμε να κάνουμε ως γονείς ή εκπαιδευτικοί;
Τέλος, η μεγαλόφωνη ανάγνωση δεν αφορά μόνο τα μικρότερα παιδιά. Ακόμη και στο Δημοτικό, η ανάγνωση μαζί έχει σημαντική αξία: ενισχύει τη φαντασία, τη συναισθηματική σύνδεση και δημιουργεί ένα ασφαλές πλαίσιο γύρω από το βιβλίο. Δεν χρειάζεται να σταματήσει, απλώς εξελίσσεται.
Αν θέλεις να κρατήσεις μία μόνο σκέψη, κράτησε αυτή:
Η ηλικία στο οπισθόφυλλο είναι απλώς ένας οδηγός. Το παιδί μαθαίνει και αγαπά τις ιστορίες με τον δικό του ρυθμό. Εμπιστευτείτε το, και απολαύστε μαζί το ταξίδι της ανάγνωσης.
Το καλάθι σας είναι κενό αυτή τη στιγμή.
